حمل بار دریایی یکی از مقرون‌به‌صرفه‌ترین و مطمئن‌ترین روش‌های انتقال کالا در تجارت بین‌المللی است و به‌ویژه برای محموله‌های حجیم، سنگین یا تعداد بالا، بهترین انتخاب محسوب می‌شود. در این روش، کالاها با استفاده از کانتینرهای استاندارد ۲۰ و ۴۰ فوت یا کشتی‌های فله‌بر، رو-رو و یخچالی حمل می‌شوند. هزینه کمتر نسبت به حمل هوایی، امنیت بالا، امکان ردیابی محموله، و ظرفیت زیاد از مهم‌ترین مزایای حمل دریایی هستند. معمولاً فرآیند حمل شامل رزرو کانتینر، بارگیری در بندر مبدأ، حمل با کشتی، تخلیه در بندر مقصد و انجام مراحل گمرکی است. این روش هرچند زمان‌برتر از حمل هوایی است، اما برای واردات و صادرات عمده، حمل بار دریایی بهترین تعادل بین هزینه و حجم بار را ارائه می‌دهد.
کشورهایی که بیشترین حمل و نقل دریایی با ایران را انجام می‌دهند
کشورهایی که ایران با آن‌ها حمل‌ونقل دریایی فعال دارد، معمولاً قطب‌های مهم تجاری منطقه و جهان هستند و نقش کلیدی در صادرات و واردات ایران ایفا می‌کنند. این مقاصد شامل کشورهایی می‌شوند که یا شریک تجاری بزرگ ایران هستند، یا از نظر جغرافیایی دسترسی دریایی نزدیک و مناسبی دارند. به طور معمول، بنادر ایران با کشورهایی مانند چین، امارات، ترکیه، عراق، هند، روسیه و چند کشور آسیای مرکزی و همسایه در ارتباط مستقیم هستند. این مسیرها امکان جابه‌جایی کالاهای حجیم، محموله‌های کانتینری، مواد اولیه و کالاهای مصرفی را فراهم می‌کنند و ستون اصلی تجارت خارجی ایران را تشکیل می‌دهند.
- چین یکی از بزرگ‌ترین مقاصد صادراتی ایران است.
- امارات متحده عربی از طریق بنادر خلیج فارس، یک شریک مهم دریایی برای ایران است.
- هند از طریق بنادر جنوبی ایران (مثل چابهار) ارتباط دریایی دارد.
- روسیه و برخی کشورهای حوزه دریای خزر ایران در کریدور شمال جنوب نقش ارتباط دریایی با این کشورها را تسهیل می‌کند.
بیشترین واردات دریایی از کدام کشورها است؟
بیشترین واردات ایران از مسیر دریایی معمولاً از کشورهایی انجام می‌شود که هم شریک تجاری اصلی ایران هستند و هم زیرساخت‌های گسترده‌ای برای حمل‌ونقل دریایی دارند. در صدر این فهرست چین قرار دارد که بخش قابل‌توجهی از کالاهای مصرفی، قطعات الکترونیکی، ماشین‌آلات و مواد اولیه از طریق بنادر آن به ایران ارسال می‌شود. پس از چین، امارات متحده عربی به‌ویژه دوبی و جبل‌علی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مراکز ترانزیت منطقه، بخش بزرگی از واردات ایران را از طریق خطوط منظم کشتیرانی تأمین می‌کند. علاوه بر این‌ها، کشورهایی مانند هند، کره‌جنوبی و روسیه نیز جزو تأمین‌کنندگان مهم کالا از راه دریا هستند. این کشورها با داشتن بنادر فعال و ارتباطات تجاری پایدار، نقش اصلی را در ورود کالاهای اساسی و صنعتی به ایران ایفا می‌کنند.