راهنمای کامل واردات کالا از چین به ایران در سال ۲۰۲۵

در سال‌های اخیر، چین به عنوان بزرگ‌ترین شریک تجاری ایران در حوزه واردات شناخته شده است. از لوازم الکترونیکی گرفته تا مواد اولیه و محصولات صنعتی، واردات از چین به یکی از ستون‌های اصلی اقتصاد و بازرگانی کشور تبدیل شده است. با این حال، مسیر واردات کالا به کشور ساده نیست و نیازمند آگاهی کامل از قوانین، مراحل ترخیص، تعرفه‌ها و همچنین حمل‌ونقل بین‌المللی است.

در این مقاله به مراحل گام‌به‌گام واردات کالا از چین، مدارک لازم برای واردات و ترخیص کالا و نکات مهم برای داشتن وارداتی بی‌دردسر می‌پردازیم.

واردات کالا از چین به ایران

واردات کالا از چین به ایران یکی از پررونق‌ترین و استراتژیک‌ترین فعالیت‌های تجاری میان دو کشور به شمار می‌رود، زیرا چین با داشتن زیرساخت‌های عظیم تولیدی و نیروی کار ارزان، قادر است تقریباً هر نوع کالایی را با قیمت رقابتی و کیفیت‌های مختلف عرضه کند. این موضوع باعث شده تا بسیاری از بازرگانان ایرانی برای تأمین اجناس مصرفی، صنعتی و حتی قطعات تولیدی به بازار چین روی آورند. واردات از چین محدود به شرکت‌های بزرگ نیست و کسب‌وکارهای کوچک، فروشگاه‌ها و حتی استارت‌آپ‌ها نیز می‌توانند از این فرصت برای افزایش تنوع محصولات و سودآوری بیشتر استفاده کنند. با این حال، موفقیت در این مسیر تنها زمانی تضمین می‌شود که تمامی مراحل از انتخاب کالا و تأمین‌کننده تا حمل‌ونقل و ترخیص کالا با دقت، آگاهی از قوانین گمرکی و همکاری با افراد یا شرکت‌های بازرگانی معتبر انجام شود.

واردات از چین بدون گمرک

اصطلاح «واردات از چین بدون گمرک» معمولاً به معنای دور زدن کامل گمرک نیست، چون طبق قانون هیچ کالایی نمی‌تواند به‌صورت رسمی و قانونی وارد ایران شود مگر اینکه مراحل گمرکی آن طی شده باشد. اما برخی روش‌ها وجود دارد که باعث می‌شود هزینه‌های گمرکی کاهش پیدا کند یا روند ترخیص سریع‌تر انجام شود.

برای مثال، برخی شرکت‌های بازرگانی در مناطق آزاد تجاری (مثل کیش، قشم یا بندر انزلی) فعالیت می‌کنند و کالا را ابتدا به این مناطق وارد می‌کنند، جایی که عوارض گمرکی یا مالیات واردات بسیار کمتر است. سپس کالا از آنجا به‌صورت رسمی یا تحت عنوان «حمل از منطقه آزاد» به داخل کشور انتقال داده می‌شود.

روش دیگر استفاده از خدمات شرکت‌های واردات گروهی یا تجمیعی است. در این حالت چند بازرگان، کالاهای خود را با یک محموله بزرگ و با نام یک شرکت واحد وارد می‌کنند تا هزینه حمل، بیمه و عوارض بین آن‌ها تقسیم شود و به‌صرفه‌تر گردد.

البته باید توجه داشت که واردات بدون ثبت سفارش و بدون پرداخت عوارض گمرکی رسمی، در صورتی که از مسیر قانونی انجام نشود، قاچاق کالا محسوب می‌شود و مجازات سنگینی دارد. بنابراین بهترین روش، همکاری با شرکت‌های بازرگانی معتبر است که مسیرهای قانونی کاهش هزینه‌های گمرکی را می‌دانند و کالا را به‌صورت رسمی وارد کشور می‌کنند.

واردات چمدانی از چین بدون گمرک

واردات چمدانی یا بار همراه مسافر یعنی فرد هنگام بازگشت از سفر خارجی، مقداری کالا را در چمدان یا همراه خود می‌آورد. این کالا می‌تواند لباس، وسایل شخصی، یا حتی چند نمونه از یک کالا باشد.

میزان مجاز بار بدون گمرک

طبق قوانین گمرک ایران: مسافران می‌توانند تا ۸۰ دلار کالای غیرتجاری را بدون پرداخت عوارض وارد کنند. اگر ارزش کالا بیش از ۸۰ دلار باشد، باید برای مازاد آن عوارض گمرکی و مالیات پرداخت شود. در صورتی که کالا جنبه تجاری پیدا کند (مثلاً ۱۰ تا گوشی، ۲۰ عدد ساعت، یا چندین لپ‌تاپ یکسان)، گمرک آن را تجاری محسوب کرده و اجازه ورود بدون مجوز نمی‌دهد.

موارد خاص

در بعضی مناطق مرزی (مثل بانه، مریوان، ماکو و چابهار)، مقررات خاصی برای واردات چمدانی یا ته‌لنجی وجود دارد که میزان معافیت گمرکی بالاتر است، اما همچنان تحت نظارت گمرک انجام می‌شود و نیاز به ثبت مشخصات کالا دارد.

دلایل به‌صرفه بودن واردات کالا از چین

مراحل واردات کالا از چین به ایران

انتخاب کالای مناسب برای واردات: بر اساس بازار ایران و تقاضای مشتریان، باید کالایی را انتخاب کنید که هم سودآور باشد و هم قابلیت فروش بالا داشته باشد.

یافتن تأمین‌کننده یا تولیدکننده معتبر چینی: استفاده از پلتفرم‌هایی مثل Alibaba یا مراجعه به نمایشگاه‌های بین‌المللی برای شناسایی تأمین‌کنندگان.

عقد قرارداد خرید بین‌المللی (با رعایت شرایط اینکوترمز): شرایط پرداخت، نوع حمل‌ونقل، زمان تحویل و موارد حقوقی باید در قرارداد مشخص شود.

هماهنگی برای حمل‌ونقل بین‌المللی کالا: با توجه به نوع کالا و فوریت، حمل‌ونقل دریایی، هوایی یا ریلی انتخاب می‌شود. شرکت جم کارگو (Jam Cargo) می‌تواند این مرحله را به‌صورت حرفه‌ای مدیریت کند.

انجام امور گمرکی و ترخیص کالا در ایران: اظهارنامه گمرکی، مجوزهای لازم، پرداخت حقوق و عوارض و ترخیص نهایی از گمرک ایران.

مدارک لازم برای واردات کالا از چین

واردات مواد اولیه از چین به ایران

واردات مواد اولیه از چین یکی از روش‌های رایج برای تأمین نیاز کارخانه‌ها و تولیدکنندگان در ایران و دیگر کشورهاست، چون چین یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان و صادرکنندگان مواد اولیه در جهان است. تنوع گسترده محصولات، قیمت رقابتی، و کیفیت قابل قبول باعث شده بسیاری از صنایع ایرانی برای تهیه مواد خام مورد نیاز خود به بازار چین روی بیاورند. این روند نه تنها هزینه تولید را کاهش می‌دهد، بلکه امکان دسترسی به فناوری‌ها و ترکیبات جدید را نیز فراهم می‌کند. البته موفقیت در این مسیر نیازمند شناخت تأمین‌کنندگان معتبر، رعایت قوانین گمرکی و اطمینان از کیفیت کالا پیش از واردات است.

مراحل واردات مواد اولیه از کشور چین

مراحل واردات مواد اولیه از کشور چین شامل چند گام اصلی است که رعایت آن‌ها باعث می‌شود فرآیند خرید و ترخیص کالا بدون مشکل انجام شود.

1. انتخاب نوع مواد اولیه

در گام اول باید نوع دقیق مواد اولیه و کد تعرفه گمرکی (HS Code) آن مشخص شود تا مجوزها و عوارض مربوطه مشخص گردد.

به عنوان مثال:

• مواد شیمیایی (مثل رزین، رنگ، پلیمر و…)
• مواد فلزی (آلومینیوم، مس، فولاد و…)
• قطعات الکترونیکی
• مواد غذایی خام یا بسته‌بندی نشده
• پارچه، نخ، یا مواد اولیه پوشاک

2. پیدا کردن تأمین‌کننده معتبر در چین

در این مرحله نوبت به پیدا کردن تامین کننده می‌رسد که باید از طریق سایت‌های معتبر یا شرکت‌های بازرگانی، تأمین‌کننده‌ای معتبر و خوش‌نام انتخاب شود. در این مرحله باید حتماً از فروشنده گواهی کیفیت (COA) و سابقه صادرات بخواهید تا از تقلبی نبودن کالا مطمئن شوید.

3. نمونه گیری و بررسی کیفیت مواد اولیه

قبل از خرید عمده، بهتره از محصول نمونه بگیرید تا در ایران یا آزمایشگاه بررسی شود. این مرحله جلوی ضررهای بزرگ را می‌گیرد چون بعضی مواد اولیه، اگر کیفیت نداشته باشند، می‌تواند تولید شما را خراب کند. بررسی نمونه باعث می‌شود از تطابق ویژگی‌های فنی کالا با نیاز خط تولید، مثل خلوص، مقاومت، یا ترکیب شیمیایی اطمینان حاصل کنید. همچنین، در این مرحله می‌توانید نقاط ضعف احتمالی محصول را شناسایی کرده و در مذاکره با تأمین‌کننده، خواسته‌های خود را دقیق‌تر بیان کنید. در صورت تأیید کیفیت نمونه، می‌توان با اطمینان بیشتری وارد مرحله خرید عمده شد و از بروز خسارات مالی و توقف تولید جلوگیری کرد.

4. عقد قرارداد و پرداخت

در مرحله چهارم، یعنی عقد قرارداد و پرداخت، باید تمامی جزئیات همکاری بین خریدار و فروشنده به‌صورت دقیق و مکتوب مشخص شود تا از بروز اختلافات بعدی جلوگیری گردد. در این قرارداد، مواردی مانند نوع کالا، مقدار، قیمت نهایی، شرایط حمل‌ونقل (بر اساس Incotermهایی مثل FOB، CIF یا EXW)، زمان تحویل، نحوه بسته‌بندی و تعهدات طرفین قید می‌شود. همچنین باید نحوه پرداخت نیز به‌طور شفاف تعیین گردد؛ معمولاً پرداخت‌ها از طریق حواله ارزی، صرافی‌های معتبر یا شرکت‌های واسطه در چین انجام می‌شود. بهتر است بخشی از مبلغ به‌عنوان پیش‌پرداخت و مابقی پس از دریافت مدارک حمل یا تأیید کیفیت کالا پرداخت شود. استفاده از قرارداد رسمی و فاکتور معتبر نه‌تنها امنیت معامله را افزایش می‌دهد، بلکه در زمان ترخیص کالا از گمرک نیز به عنوان سند رسمی مورد نیاز خواهد بود.

5. حمل‌ونقل و ترخیص

در مرحله پنجم، یعنی حمل‌ونقل و ترخیص کالا، پس از نهایی شدن قرارداد و پرداخت وجه، کالا توسط فروشنده آماده ارسال می‌شود و بسته به نوع مواد اولیه، وزن و ارزش آن، یکی از روش‌های حمل‌ونقل دریایی، هوایی یا زمینی انتخاب می‌گردد. حمل‌ونقل دریایی معمولاً برای محموله‌های حجیم و سنگین مقرون‌به‌صرفه‌تر است، در حالی که حمل‌ونقل هوایی برای کالاهای حساس یا ضروری که نیاز به تحویل سریع دارند مناسب‌تر است. پس از رسیدن محموله به گمرک ایران، فرایند ترخیص آغاز می‌شود که شامل ارائه مدارکی مانند فاکتور، بارنامه، گواهی مبدأ، لیست بسته‌بندی (Packing List) و مجوزهای لازم از سازمان‌های مربوطه است. در این مرحله، ترخیص‌کار گمرک با بررسی اسناد و پرداخت عوارض، مالیات و هزینه‌های گمرکی، مجوز خروج کالا را دریافت می‌کند تا مواد اولیه وارد کشور شده و آماده تحویل به کارخانه یا واحد تولیدی شود.

روش حمل بسته به نوع و حجم کالا انتخاب می‌شود:

• دریایی (ارزان‌تر برای حجم زیاد)
• هوایی (برای کالاهای سبک یا حساس)
• زمینی (اگر از مسیر دبی یا کشورهای آسیای میانه وارد شود)

بعد از رسیدن محموله به گمرک ایران، باید ترخیص‌کار رسمی با مدارک زیر اقدام کند:

• پکینگ لیست (Packing List)
• فاکتور (Invoice)
• بارنامه (Bill of Lading)
• گواهی مبدأ (CO)
• مجوز استاندارد یا بهداشت (در صورت نیاز)

نگاه کلی به واردات مواد اولیه از چین

در مجموع، واردات مواد اولیه از چین یکی از مؤثرترین راه‌ها برای تأمین نیاز صنایع و کاهش هزینه‌های تولید در ایران محسوب می‌شود. چین با تنوع گسترده محصولات، قیمت مناسب و توان تولید بالا، منبعی قابل‌اعتماد برای بسیاری از کارخانه‌هاست. با این حال، موفقیت در این مسیر نیازمند دقت در انتخاب تأمین‌کننده، بررسی کیفیت کالا از طریق نمونه‌گیری، تنظیم قرارداد دقیق و استفاده از روش‌های امن پرداخت است. همچنین، آشنایی با قوانین گمرکی، مدارک لازم و همکاری با ترخیص‌کاران مجرب نقش مهمی در تسریع روند واردات دارد. رعایت این مراحل و توجه به جزئیات می‌تواند باعث شود مواد اولیه با کیفیت مناسب، در زمان مقرر و با کمترین هزینه وارد کشور شود و در نهایت به افزایش بهره‌وری و سودآوری واحدهای تولیدی کمک کند.

ترخیص کالا از چین به ایران

ترخیص کالا از چین به ایران یکی از مهم‌ترین و حساس‌ترین مراحل واردات از چین است، چون اگر به‌درستی انجام نشود، ممکن است کالا در گمرک معطل بماند یا هزینه‌های اضافی زیادی ایجاد شود. در این مرحله، اسناد اصلی مانند فاکتور، بارنامه، گواهی مبدأ و لیست بسته‌بندی باید به‌صورت دقیق و منطبق با اطلاعات ثبت‌شده در سامانه گمرک ایران ارائه شوند تا از تأخیر جلوگیری شود. پس از ورود کالا به گمرک، ترخیص‌کار موظف است مراحل ارزیابی، محاسبه حقوق و عوارض گمرکی، پرداخت مالیات و دریافت مجوزهای لازم را انجام دهد. در نهایت، پس از صدور برگه سبز گمرکی، کالا اجازه خروج پیدا کرده و به انبار واردکننده منتقل می‌شود. انجام صحیح و سریع این فرآیند نیازمند آشنایی با قوانین گمرکی، ثبت سفارش در سامانه تجارت و همکاری با ترخیص‌کاران مجرب است تا کالا بدون مشکل و در زمان مقرر به مقصد برسد.